Σκλήρυνση κατά πλάκας, τεκμηριώθηκε σύνδεση με τη μονοπυρήνωση στα παιδιά
Σκλήρυνση κατά πλάκας, τεκμηριώθηκε σύνδεση με τη μονοπυρήνωση στα παιδιά
Μελέτη ερευνητών του παιδιατρικού νοσοκομείου της Ρώμης Bambino Gesù
αναδεικνύει μια συγκεκριμένη συσχέτιση μεταξύ της λοίμωξης από τον ιό της μονοπυρήνωσης και της εμφάνισης της χρόνιας φλεγμονώδους νόσου του νευρικού συστήματος.
Ο ιός που πυροδοτεί τη λοιμώδη μονοπυρήνωση – τη λεγόμενη «νόσο του φιλιού (KISS DISEASE)» – φαίνεται να παίζει άμεσο ρόλο στην εμφάνιση της σκλήρυνσης κατά πλάκας σε παιδιά και εφήβους. Η επιβεβαίωση προέρχεται από μελέτη που πραγματοποιήθηκε από κλινικούς ιατρούς και ερευνητές της Μονάδας Αναπτυξιακής Νευρολογίας του Παιδιατρικού Νοσοκομείου Bambino Gesù, σε δείγμα 219 νεαρών ασθενών.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, που μόλις δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Neurology, ανοίγουν νέες προοπτικές για την κατανόηση της φλεγμονώδους νόσου του κεντρικού νευρικού συστήματος και για μελλοντικές στρατηγικές πρόληψης, όπως ο εμβολιασμός κατά της λοίμωξης από τον ιό Epstein-Barr (EBV).
Η σκλήρυνση κατά πλάκας
Πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονώδη νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος, κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται λανθασμένα στη μυελίνη, το έλυτρο (το προστατευτικό κάλυμμα) που περιβάλλει τις νευρικές ίνες.
Αν και τα περισσότερα περιστατικά εμφανίζονται στην ενήλικη ζωή, περίπου 1 στους 10 ασθενείς είναι παιδί ή έφηβος. Τα αίτια της νόσου παραμένουν εν μέρει άγνωστα, ωστόσο η υπόθεση ότι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες – συμπεριλαμβανομένων των ιογενών λοιμώξεων – συμβάλλουν στην εμφάνισή της γίνεται όλο και πιο ισχυρή. Στους ενήλικες, η συσχέτιση μεταξύ του EBV, του ιού που ευθύνεται για τη λοιμώδη μονοπυρήνωση, και της σκλήρυνσης κατά πλάκας είναι καλά τεκμηριωμένη. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, αυτή η σχέση ήταν λιγότερο σαφής στις περιπτώσεις με έναρξη πριν από την ηλικία των 18 ετών.
Η έρευνα ανέδειξε ότι το 100% των παιδιών με σκλήρυνση κατά πλάκας ήταν θετικά στον ιό, ο οποίος συχνά είχε προσβάλει τον οργανισμό τους και μάασυμπτωματικά.
Για να επιβεβαιωθεί η ειδικότητα αυτού του αποτελέσματος, οι ερευνητές συνέκριναν τα δεδομένα των ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας με δύο ομάδες ελέγχου: παιδιά με αυτοάνοσα νοσήματα μη νευρολογικής φύσης και παιδιά με πρωτοπαθή κεφαλαλγία, τα οποία θεωρήθηκαν ανοσολογικά υγιή. Στις ομάδες αυτές, μόνο το 59% παρουσίαζε ενδείξεις προηγούμενης λοίμωξης από EBV. Η διαφορά, που ήταν στατιστικά σημαντική, ενίσχυσε την υπόθεση μιας άμεσης σύνδεσης μεταξύ των δύο νοσημάτων.
Προς νέες στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας
Τα δεδομένα που προέκυψαν από τη μελέτη του Bambino Gesù υποδεικνύουν, επομένως, έναν αιτιολογικό και ειδικό ρόλο του ιού Epstein-Barr στην ανάπτυξη της σκλήρυνσης κατά πλάκας στην παιδική ηλικία, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες προσεγγίσεις στην πρόληψη και τη θεραπεία.
«Ενώ η σχέση μεταξύ της λοίμωξης από EBV και της εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας στην ενήλικη ζωή είναι αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα, η σημασία της για τα περιστατικά με έναρξη πριν από τα 18 έτη θεωρούνταν μάλλον αμφίβολη. Τα αποτελέσματά μας, ωστόσο, επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για θεμελιώδη παράγοντα κινδύνου και στην παιδική και εφηβική ηλικία», υπογραμμίζει ο Gabriele Monte, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.
Το Κέντρο Σκλήρυνσης κατά Πλάκας του Παιδιατρικού Νοσοκομείου Bambino Gesù αποτελεί εθνικό σημείο αναφοράς για τη διάγνωση, τη θεραπεία και την έρευνα αυτής της σύνθετης νόσου σε παιδιά και εφήβους. Οι νεαροί ασθενείς και οι οικογένειές τους παρακολουθούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής πορείας έως και την παρακολούθηση στην ενήλικη ζωή. Αν και η έναρξη της νόσου πριν από την ηλικία των 10 ετών είναι σπάνια (1%), στο 10% των περιπτώσεων εκδηλώνεται μεταξύ 10 και 18 ετών, με ιδιαίτερα κλινικά χαρακτηριστικά που απαιτούν ειδικά πρωτόκολλα και στοχευμένες μελέτες.
Δημήτριος Φυλακτόπουλος MD PhD
