Η ταινία “Ugetsu” (雨月物語, 1953) του Κέντζι Μιζογκούτσι θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου και ένα κορυφαίο δείγμα της ιαπωνικής κινηματογραφικής παράδοσης. Βασισμένη χαλαρά σε διηγήματα του Ουέντα Ακινάρι του 18ου αιώνα, η ταινία συνδυάζει τον ρεαλισμό με το υπερφυσικό, την ιστορική αφήγηση με την ποίηση και τον στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη ματαιοδοξία.
Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Ιαπωνία του 16ου αιώνα, σε μια περίοδο εμφυλίων πολέμων και κοινωνικής αναταραχής. Πρωταγωνιστές είναι δύο χωρικοί φίλοι: ο Γκεντζούρο, ένας φιλόδοξος αγγειοπλάστης, και ο Τομπέι, ένας απλοϊκός αλλά παθιασμένος άντρας που ονειρεύεται να γίνει σαμουράι. Μαζί με τις συζύγους τους, τη Μιγιάγκι και την Οχάμα, ζουν μια φτωχική αλλά σχετικά ήρεμη ζωή μέχρι που ο πόλεμος αρχίζει να πλησιάζει το χωριό τους.
Ο Γκεντζούρο, παρασυρμένος από την επιτυχία των κεραμικών του, επιλέγει να ταξιδέψει στην πόλη για να τα πουλήσει, αδιαφορώντας για τον κίνδυνο. Η φιλοδοξία του τον οδηγεί όχι μόνο μακριά από την οικογένειά του, αλλά και σε έναν κόσμο ψευδαισθήσεων. Εκεί συναντά τη μυστηριώδη και αριστοκρατική κυρία Γουακάσα, η οποία τον γοητεύει και τον παρασύρει σε μια ζωή πλούτου και ηδονής. Σταδιακά αποκαλύπτεται πως η γυναίκα αυτή δεν ανήκει στον κόσμο των ζωντανών, αλλά είναι πνεύμα, σύμβολο της απατηλής φύσης της επιθυμίας.
Παράλληλα, ο Τομπέι κυνηγά το όνειρό του να γίνει πολεμιστής. Μέσα από τυχαία και ειρωνικά γεγονότα, καταφέρνει να αποκτήσει τον τίτλο του σαμουράι, όμως η επιτυχία του έχει βαρύ τίμημα: η γυναίκα του πέφτει θύμα βίας και εξευτελισμού, ενώ η κοινωνική άνοδος του Τομπέι αποδεικνύεται κενή ουσίας.
Στο συναισθηματικό κέντρο της ταινίας βρίσκεται η Μιγιάγκι, η σύζυγος του Γκεντζούρο. Πιστή, υπομονετική και αφοσιωμένη, μένει πίσω για να προστατεύσει το παιδί τους, μόνο για να βρεθεί αντιμέτωπη με τη βαρβαρότητα του πολέμου. Η μοίρα της αποκαλύπτεται αργά και με συγκλονιστικό τρόπο, υπογραμμίζοντας το ανθρώπινο κόστος των αντρικών φιλοδοξιών.
Ο Μιζογκούτσι σκηνοθετεί με εξαιρετική λεπτότητα και λυρισμό. Τα μακρά πλάνα, η αργή κίνηση της κάμερας και η υποβλητική χρήση της ομίχλης δημιουργούν μια ατμόσφαιρα ονείρου, όπου τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό θολώνουν. Το υπερφυσικό δεν παρουσιάζεται ως τρόμος, αλλά ως φυσική προέκταση της ανθρώπινης επιθυμίας και αυταπάτης.
Το “Ugetsu” είναι μια βαθιά αντιπολεμική ταινία, αλλά και μια στοχαστική παραβολή για την απληστία, τη φιλοδοξία και τη ματαιότητα της δόξας. Μέσα από τις τραγικές διαδρομές των χαρακτήρων της, αναδεικνύει τη σημασία της απλότητας, της αγάπης και της οικογένειας. Πρόκειται για ένα έργο διαχρονικό, που παραμένει συγκινητικό και επίκαιρο, αποδεικνύοντας γιατί ο Μιζογκούτσι συγκαταλέγεται στους σπουδαιότερους δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου.
