Το The Seed of the Sacred Fig (2024) είναι ένα πολιτικό δραματικό φιλμ από τον Ιρανό σκηνοθέτη Mohammad Rasoulof που έχει κερδίσει διεθνή αναγνώριση για τη σφοδρή του κριτική στην καταπίεση, την οικογενειακή ένταση και την ανθρώπινη ψυχολογία σε καιρό πολιτικής αναταραχής.
Η ταινία διαδραματίζεται στο Τεχεράνη του σήμερα, στο πλαίσιο των μαζικών αντι-κυβερνητικών διαδηλώσεων που ξέσπασαν μετά τον θάνατο μιας νεαρής γυναίκας υπό αστυνομική κράτηση. Ο πρωταγωνιστής Iman, ένας έντιμος αλλά φανατικά πιστός δικηγόρος, λαμβάνει μια προαγωγή σε ερευνητή δικαστή στο Επαναστατικό Δικαστήριο του Ιράν — μια θέση που του δίνει υψηλότερο μισθό και μια μεγαλύτερη κατοικία, αλλά σύντομα αποδεικνύεται ότι υπάρχει τεράστιο κόστος πίσω από αυτό τον τίτλο.
Αρχικά, ο Iman βλέπει τη νέα του θέση ως ευκαιρία να υπηρετήσει τη δικαιοσύνη και να προστατεύσει την οικογένειά του. Όμως σύντομα συνειδητοποιεί ότι ο ρόλος δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική νομική έρευνα: οι ανώτεροί του τον πιέζουν να υπογράφει αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων και ποινών θανάτου, χωρίς να εξετάζει αποδείξεις, διαφορετικά κινδυνεύει να απολυθεί — όπως συνέβη στον προκάτοχό του.
Η ταινία εξελίσσεται σε ένα έντονο οικογενειακό δράμα, καθώς οι πολιτικές αναταραχές στον δρόμο αντανακλώνται μέσα στο σπίτι του Iman. Η προσήλωση στις παραδοσιακές, θρησκευτικές αξίες συγκρούεται με την προσέγγιση των δύο έφηβων θυγατέρων του, Rezvan και Sana, οι οποίες επηρεάζονται από τα κοινωνικά δίκτυα και συμμετέχουν — έστω και έμμεσα — στο κίνημα κατά της καταπίεσης.
Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία στην πλοκή είναι όταν το κυβερνητικό πιστόλι που του δόθηκε για «προστασία» εξαφανίζεται μυστηριωδώς. Αυτή η εξαφάνιση λειτουργεί σαν μεταφορά για την κατάρρευση της εμπιστοσύνης: ο Iman αρχίζει να υποψιάζεται τη σύζυγό του Najmeh και τις κόρες του, οδηγώντας τον στην παραβίαση των δικών τους ορίων. Σταδιακά, η πατρική φιγούρα που ήταν κάποτε προστάτης μετατρέπεται σε αυταρχική μορφή, διεκδικώντας μεθόδους ανάκρισης που μοιάζουν με εκείνες του ίδιου του καθεστώτος που υπηρετεί.
Η οικογενειακή σχέση διαλύεται όταν ο Iman αρχίζει να υποβάλλει τη σύζυγο και τις κόρες του σε επίσημες «ανακρίσεις» για να αποκαλύψουν την αλήθεια, αιχμαλωτίζοντάς τις ακόμα και σε υπόγεια δωμάτια και απαιτώντας ομολογίες μπροστά σε κάμερα. Οι δύο νεαρές γυναίκες αντιπροσωπεύουν μια νεότερη, ελευθεριακή συνείδηση, η οποία συγκρούεται με τις πατριαρχικές και θεοκρατικές αξίες του πατέρα τους, κάνοντας την ταινία τόσο βαθιά κοινωνική όσο και ψυχολογική.
Σε μια δραματική εξέλιξη, η οικογένεια φεύγει από τη μεγαλούπολη προς την παιδική εξοχική κατοικία του Iman στα βουνά, προσπαθώντας να βρει «ασφάλεια». Εκεί, η ένταση κορυφώνεται σε μια κρίσιμη σύγκρουση όπου οι αξίες, ο φόβος, η πίστη και η προδοσία συγκρούονται με τραγικό τρόπο. Η τελική σκηνή φέρνει σε αντίθεση την προσωπική ιστορία με τη συλλογική πραγματικότητα: η ταινία κλείνει με πραγματικά πλάνα από κινητά τηλέφωνα από τις διαδηλώσεις στους δρόμους του Τεχεράν, με γυναίκες να κρατούν τα μαντήλια τους ψηλά — ένα σύμβολο αντίστασης και επανάστασης.
Συνολικά, The Seed of the Sacred Fig είναι πολύ περισσότερο από μια απλή οικογενειακή ιστορία — είναι μια ιστορία για την ηθική διαπλοκή, την τυραννία, τη διάβρωση της εμπιστοσύνης και τον αγώνα για ελευθερία. Η ταινία λειτουργεί όχι μόνο ως πολιτική καταγγελία του αυταρχισμού, αλλά και ως ψυχολογική μελέτη πάνω στις συνέπειες που έχουν οι πολιτικές δομές στη ζωή και στη σχέση των ανθρώπων μεταξύ
