Η ταινία «Ένας Χωρισμός» (A Separation, 2011) του Ιρανού σκηνοθέτη Ασγκάρ Φαραντί είναι ένα πολυεπίπεδο κοινωνικό και ηθικό δράμα που εξετάζει τις ανθρώπινες σχέσεις, την ευθύνη, την αλήθεια και τη δικαιοσύνη μέσα από μια φαινομενικά απλή οικογενειακή σύγκρουση. Η ιστορία εκτυλίσσεται στο σύγχρονο Ιράν και εστιάζει σε δύο οικογένειες από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, των οποίων οι ζωές μπλέκονται απροσδόκητα μετά από ένα κρίσιμο γεγονός.
Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκονται ο Ναντέρ και η Σιμίν, ένα παντρεμένο ζευγάρι της μεσαίας τάξης που αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στον γάμο του. Η Σιμίν επιθυμεί να φύγει από το Ιράν μαζί με τον σύζυγο και την κόρη τους, Τερμέ, ελπίζοντας σε ένα καλύτερο μέλλον για το παιδί τους. Ο Ναντέρ, όμως, αρνείται να εγκαταλείψει τη χώρα, καθώς αισθάνεται υποχρεωμένος να φροντίσει τον πατέρα του, ο οποίος πάσχει από προχωρημένη μορφή Αλτσχάιμερ. Η διαφωνία αυτή οδηγεί τη Σιμίν στο να ζητήσει διαζύγιο, το οποίο αρχικά δεν γίνεται δεκτό από το δικαστήριο. Έτσι, εκείνη εγκαταλείπει το κοινό τους σπίτι, αφήνοντας την Τερμέ με τον πατέρα της.
Για να μπορέσει να συνεχίσει να εργάζεται και ταυτόχρονα να φροντίζει τον άρρωστο πατέρα του, ο Ναντέρ προσλαμβάνει μια γυναίκα από χαμηλότερη κοινωνική τάξη, τη Ραζιέ, για να τον βοηθά στο σπίτι. Η Ραζιέ είναι βαθιά θρησκευόμενη, παντρεμένη και μητέρα ενός μικρού παιδιού, και αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Από την αρχή, η συνεργασία τους είναι δύσκολη, καθώς υπάρχουν παρανοήσεις, έλλειψη επικοινωνίας και φόβος για το τι είναι ηθικά και θρησκευτικά επιτρεπτό.
Η κατάσταση κλιμακώνεται όταν ένα ατύχημα οδηγεί σε σοβαρές συνέπειες και η υπόθεση φτάνει στα δικαστήρια. Ο Ναντέρ και η Ραζιέ δίνουν διαφορετικές εκδοχές για τα γεγονότα, ενώ εμπλέκονται και άλλα πρόσωπα, όπως ο σύζυγος της Ραζιέ, Χοντζάτ, ένας οξύθυμος και απελπισμένος άνδρας που παλεύει με τα χρέη και την ανεργία. Το δικαστικό σύστημα προσπαθεί να αποδώσει ευθύνες, όμως η αλήθεια δεν παρουσιάζεται ποτέ ως απόλυτη ή ξεκάθαρη.
Ένα από τα πιο δυνατά στοιχεία της ταινίας είναι ότι κανένας χαρακτήρας δεν παρουσιάζεται ως απόλυτα «καλός» ή «κακός». Όλοι παίρνουν αποφάσεις βασισμένοι στους φόβους, τις ανάγκες και τις αξίες τους. Ο Φαραντί δείχνει πώς μικρά ψέματα, σιωπές και μισές αλήθειες μπορούν να έχουν τεράστιες επιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν εμπλέκονται ηθικά διλήμματα, οικογενειακές ευθύνες και κοινωνικές πιέσεις.
Παράλληλα, η ταινία προσφέρει μια ρεαλιστική εικόνα της ιρανικής κοινωνίας, αναδεικνύοντας τις ταξικές διαφορές, τον ρόλο της θρησκείας, τη θέση της γυναίκας και τη λειτουργία της δικαιοσύνης. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η οπτική της μικρής Τερμέ, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους γονείς της και αναγκάζεται να αντιμετωπίσει δύσκολες ηθικές επιλογές, παρότι είναι παιδί.
Ο «Ένας Χωρισμός» δεν δίνει εύκολες απαντήσεις. Αντίθετα, αφήνει τον θεατή να αναλογιστεί τι σημαίνει αλήθεια, δικαιοσύνη και υπευθυνότητα σε έναν κόσμο γεμάτο αντιφάσεις. Για αυτόν τον λόγο θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ταινίες του σύγχρονου παγκόσμιου κινηματογράφου και έχει δικαίως αποσπάσει διεθνή αναγνώριση και βραβεία.
