Η εκπομπή του Γιάννη ποτέ δεν σταματάει να εκπλήσσει ευχάριστα ακροατές ακόμα και όσους παρακολουθούνε για δεκαετίες
Η εκπομπή του Γιάννη ποτέ δεν σταματάει να εκπλήσσει ευχάριστα ακροατές ακόμα και όσους παρακολουθούνε για δεκαετίες. Πριν από λίγο καιρό μία ακόμη ιστορία από το μικρόφωνο του. Μία ιστορία για ένα τραγούδι που προσωπικά δεν το είχα ξανακούσει και κρύβει κάτι ενδιαφέρον. Άλλωστε η φωνή του Γιάννη να συντροφεύει με ιστορίες τα τραγούδια είναι ως σήμα κατατεθέν της εκπομπής. Με την άπλα που χαρίζει ο ιντερνετικός χωροχρόνος ορίστε η αναλυτική παρουσίαση της Σάλι και των τριαντάφυλλων της, μαζί με μια «κασσέτα» με διασκευές του.
Το τραγούδι «Sally Go 'Round the Roses» είναι ένα από τα πιο μυστηριώδη και διαχρονικά κομμάτια της δεκαετίας του 1960. Κυκλοφόρησε το 1963 από τις The Jaynetts, ένα κοριτσίστικο γκρουπ από το Μπρονξ της Νέας Υόρκης, και ανέβηκε στη δεύτερη θέση του Billboard Hot 100. Παρά την εμπορική επιτυχία, ξεχωρίζει για την ατμόσφαιρα που δημιουργεί, μια απλή, επαναληπτική δομή παιδικού τραγουδιού να συνδυάζεται με υπνωτικό ρυθμό και «σκοτεινές» φωνές, προμηνύοντας την ψυχεδελική επανάσταση που θα ακολουθούσε.
Η δημιουργία του τραγουδιού οφείλεται στον παραγωγό Abner Spector, ο οποίος ζήτησε από τη Zelma "Zell" Sanders να συγκεντρώσει τραγουδίστριες για ένα σινκλ. Η Sanders, ιδιοκτήτρια της J&S Records, συνεργάστηκε με τη σύζυγο του Spector, Lona Stevens, για τους στίχους και τη μουσική. Εμπνεύστηκαν από το παιδικό «Ring around the Rosie», μετατρέποντάς το σε κάτι τουλάχιστον πιο αινιγματικό. Οι ηχογραφήσεις έγιναν στα Broadway Recording Studios, με το υπερβολικό για την εποχή κόστος των 60.000 δολαρίων. Φημολογείται ότι συμμετείχαν έως και 20 φωνές, δημιουργώντας πολυφωνικό αποτέλεσμα που θυμίζει χορωδία φαντασμάτων. Οι Yvonne Bushnell, Ethel Davis, Ada Ray Kelly, Johnnie Louise Richardson και Mary Sue Wells πιστώνονται ως μέλη, αλλά πρόσθετες φωνές όπως της Lezli Valentine και Louise Harris Murray ενίσχυσαν με τη συμμετοχή τους.
Ο ήχος ξεχωρίζει από τα τυπικά τραγούδια της εποχής. Ο Artie Butler ενορχήστρωσε και έπαιξε τα περισσότερα όργανα, με επαναλαμβανόμενο μπάσο ριφ και reverb που δίνει βάθος. Η παραγωγή προμηνύει το ήχο του Σαν Φρανσίσκο, δύο χρόνια πριν εκραγεί η ψυχεδέλεια. Οι φωνές ανεβοκατεβαίνουν σαν ψίθυροι, δημιουργώντας μια επανάληψη που βυθίζει τον ακροατή σε μια ηχητική δίνη. Είναι σαν πρόδρομος του «White Rabbit» της Grace Slick, η οποία το διασκεύασε αργότερα ως μελος των The Great Society.
Οι στίχοι παραμένουν το μεγαλύτερο αίνιγμα: «Sally go 'round the roses / Sally go 'round the pretty roses / Roses they won't hurt you / Roses they won't tell your secret». Επιφανειακά, περιγράφουν προδοσία σε σχέση όπου η Sally βλέπει τον αγαπημένο της με άλλη και κρύβει τον πόνο της. Ωστόσο, οι ερμηνείες πολλαπλασιάζονται. Πολλοί άκουσαν υπαινιγμούς σε λεσβιακή σχέση, η Sally βλέπει την ερωμένη της με άλλη γυναίκα, σε εποχή ταμπού για την ομοφυλοφιλία. Άλλοι μιλούν για ναρκωτικά, παράνομη εγκυμοσύνη, τρέλα, αυτοκτονία ή θρησκευτική εμπειρία που οδηγεί σε κατάρρευση. Η αοριστία των στίχων επιτρέπει όλες αυτές τις αναγνώσεις, κάνοντας το τραγούδι «επιφανειακό και αβυσσαλέο ταυτόχρονα».
Ο Μπομπ Ντύλαν το παρουσίασε στο εμβληματικό ραδιοφωνικό του σόου Theme Time Radio Hour, στο επεισόδιο με θέμα «Ονόματα γυναικών» (πρώτη μετάδοση 3 Ιανουαρίου του 2007). Στο πλαίσιο ενός σχολίου για παιδικά τραγούδια για σχοινάκι και μακάβριες ιστορίες όπως αυτή της Lizzie Borden με το τσεκούρι, μίλησε για το «Sally Go 'Round the Roses» συνδέοντάς το με αυτά τα παιδικά, αλλά συχνά σκοτεινά, στοιχάκια. Το σχόλιό του δίνει μια αίσθηση μυστηρίου και νοσταλγίας, τονίζοντας πώς τέτοια τραγούδια κρύβουν βαθύτερα νοήματα πίσω από την απλή μελωδία, ακριβώς όπως και το ίδιο το κομμάτι των The Jaynetts.
Η κληρονομιά του κομματιού είναι εντυπωσιακή. Ξέσπασε πρώτα στο Σαν Φρανσίσκο, επηρεάζοντας τη Laura Nyro και τη Grace Slick. Διασκευάστηκε από δεκάδες καλλιτέχνες. Οι Pentangle το έκαναν folk-jazz το 1969, ο Tim Buckley πρόσθεσε νέους στίχους το 1973 υπαινισσόμενος λεσβιακά θέματα, η Donna Summer (τότε Donna Gaines) το μετέτρεψε σε minimal funk το 1971. Άλλες εκδοχές περιλαμβάνουν τις Fanny, Asha Puthli, Yvonne Elliman, Holly Golightly, Νανά Μούσχουρη, Ikettes, Peter and Gordon, ακόμα και τους Del-Byzanteens με τον Jim Jarmusch. Πρόσφατα, οι The Third Mind (με Dave Alvin και Jesse Sykes) το παρουσίασαν ως 11λεπτο ψυχεδελικό τζαμαρίσματος το 2023.
Σήμερα, εξακολουθεί να ακούγεται περίεργα φρέσκο. Στην εποχή της προβλέψιμης ποπ, θυμίζει τη δύναμη του απροσδόκητου. Το «Sally Go 'Round the Roses» δεν είναι απλώς μια επιτυχία, αλλά αποδεδειγμένα ένα πολιτιστικό φαινόμενο που συνεχίζει να ψιθυρίζει μυστικά, τόσα όσες και οι προκαταλήψεις αυτών που το πλησιάζουν...
