Το This Year’s Model (1978) του Elvis Costello αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά και επιδραστικά άλμπουμ της μετα-πανκ εποχής και, ταυτόχρονα, την καθοριστική στιγμή όπου ο Costello διαμορφώνει πλήρως τη δισκογραφική και καλλιτεχνική του ταυτότητα. Κυκλοφόρησε ως το δεύτερο άλμπουμ του, μετά το My Aim Is True, και σηματοδότησε τη στενή του συνεργασία με τους The Attractions, ένα σχήμα που έδωσε στον ήχο του μεγαλύτερη ένταση, συνοχή και νευρική ενέργεια.
Σε αντίθεση με το ντεμπούτο του, το This Year’s Model είναι πιο επιθετικό, πιο συμπαγές και σαφώς πιο πολιτικοποιημένο – όχι απαραίτητα με άμεσες πολιτικές αναφορές, αλλά μέσα από έναν διαρκή κυνισμό απέναντι στα μέσα ενημέρωσης, τη σεξουαλική πολιτική, την καταναλωτική κουλτούρα και τις σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα φύλα. Ο Costello υιοθετεί τη φιγούρα του οργισμένου, πνευματώδους παρατηρητή, ο οποίος χρησιμοποιεί την ειρωνεία και το δηκτικό χιούμορ ως όπλα.
Μουσικά, το άλμπουμ κινείται σε ένα εκρηκτικό μείγμα punk ενέργειας, new wave νευρικότητας και pop δομών. Τα τραγούδια είναι σύντομα, κοφτά και γεμάτα ένταση, με την κιθάρα του Costello να λειτουργεί συχνά ρυθμικά και όχι επιδεικτικά, αφήνοντας χώρο στο δυναμικό μπάσο του Bruce Thomas και στα ευφυή, σχεδόν “σπασμωδικά” πλήκτρα του Steve Nieve. Η παραγωγή είναι καθαρή αλλά αιχμηρή, τονίζοντας την αίσθηση επείγοντος που διαπερνά ολόκληρο τον δίσκο.
Θεματικά, το This Year’s Model περιστρέφεται γύρω από την αποξένωση, τη σεξουαλική πολιτική και την κοινωνική υποκρισία. Τραγούδια όπως το “Pump It Up” και το “(I Don’t Want to Go to) Chelsea” αποτυπώνουν τη σύγχυση και την υπερδιέγερση της αστικής ζωής, ενώ το “Radio, Radio” – ένα από τα πιο διάσημα κομμάτια του άλμπουμ – αποτελεί ευθεία επίθεση στην εμπορευματοποίηση της μουσικής και στη δύναμη των ραδιοφωνικών μέσων να διαμορφώνουν γούστα και συνειδήσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο ο Costello παρουσιάζει τις διαπροσωπικές σχέσεις. Οι αφηγητές των τραγουδιών συχνά εμφανίζονται αντιπαθητικοί, κτητικοί ή ειρωνικοί, γεγονός που θολώνει τα όρια ανάμεσα στην κριτική και την αυτοκριτική. Αυτή η αμφισημία είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα του άλμπουμ, καθώς αποφεύγει τον διδακτισμό και αφήνει τον ακροατή να ερμηνεύσει τα τραγούδια μέσα από τη δική του εμπειρία.
Το This Year’s Model δεν είναι απλώς μια συλλογή δυνατών τραγουδιών· είναι ένα συνεκτικό καλλιτεχνικό statement που συλλαμβάνει το πνεύμα μιας εποχής γεμάτης ένταση, αβεβαιότητα και αλλαγές. Η επιρροή του υπήρξε τεράστια, τόσο σε μεταγενέστερους καλλιτέχνες της new wave και της alternative σκηνής όσο και στον ίδιο τον Costello, ο οποίος έκτοτε συνέχισε να εξελίσσεται διαρκώς χωρίς να χάνει την αιχμηρή του ματιά.
Σήμερα, το This Year’s Model παραμένει ένα άλμπουμ φρέσκο, επίκαιρο και προκλητικό, αποδεικνύοντας ότι η οξυδέρκεια, η ενέργεια και η ευφυΐα μπορούν να μετατρέψουν την ποπ μουσική σε εργαλείο κοινωνικού σχολιασμού και καλλιτεχνικής διαχρονικότητας.
