Σκαλίζοντας τη μουσική συναντούμε φανταστικές και αληθινές ιστορίες. Σε κάποιες από αυτές καθρεφτίζονται δικές μας εμπειρίες, κάτι που είναι λογικό να μας αγγίζει πιο βαθιά. Πόσο μάλλον αν το τέμπο της μουσικής «συμβαδίζει» με τα λεγόμενα των στίχων.
Αν ένα τραγούδι σας πει μια πικρή αλήθεια, μην το κατηγορήσετε. Δεν σας γνωρίζει προσωπικά. Είναι σαν να δηλώνει: «Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις είναι συμπτωματική». 15+1 από αυτά, με αφετηρία τη δεκαετία του ’60 και προορισμό αυτή που διανύουμε.
A house is not a home – Dionne Warwick (1964)
“And a house is not a home, when the two of us are far apart.”
Τέσσερις τοίχοι κι ένα πάτωμα δεν είναι απλώς ένα μέρος για να τρώμε και να κοιμόμαστε, αλλά ένα σπίτι όπου αισθανόμαστε ασφάλεια και αγάπη. Ο σπουδαίος Burt Bacharach έγραψε τη μουσική του “A house is not a home” το 1964, ενώ ο Hal David υπέγραψε τους στίχους. Δημιουργήθηκε για την ομώνυμη ταινία της ίδιας χρονιάς. Στο φιλμ ακούστηκε η εκτέλεση του Brook Benton, No. 75 στις ΗΠΑ, ενώ δύο εβδομάδες αργότερα κυκλοφόρησε η εκδοχή της Dionne Warwick που έφτασε ως το Νο. 71.
Για την ιστορία, ο Luther Vandross το διασκεύασε το 1981 και έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τραγούδια του.
People are strange – Doors (1967)
“People are strange when you're a stranger.”
Διπλός συμβολισμός στους στίχους. Είμαστε ξένοι σε όσους δε μας αφήνουν να τους γνωρίσουμε αληθινά, πόσο μάλλον όταν ο ίδιος μας ο εαυτός παραμένει άγνωστος. Ο Jim Morrison έγραψε τους στίχους του “People are strange” και ο κιθαρίστας του γκρουπ Robby Krieger τη μουσική, παρόλο που αναφέρονται όλα τα μέλη των Doors ως συνδημιουργοί. Ο εμβληματικός ηγέτης τους έπασχε από κατάθλιψη εκείνη την περίοδο, συνειδητοποιώντας πως όταν είμαστε «παράξενοι» μας φαίνονται και οι άλλοι. Κυκλοφόρησε ως B-side του “Unhappy girl” το 1967, φτάνοντας στην κορυφή του Καναδά και στο Νο. 12 των ΗΠΑ.
Παρεμφερής τίτλος δόθηκε και στο άλμπουμ, το δεύτερο της καριέρας τους, με το “Strange days” του 1967 να ξεπερνά το ένα εκατομμύριο αντίτυπα στις Ηνωμένες Πολιτείες και να πιστοποιείται πλατινένιο, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία αναδείχτηκε χρυσό πουλώντας 100.000 αντίτυπα.
Those were the days – Mary Hopkin (1968)
“Then the busy years went rushing by us. We lost our starry notions on the way.”
Οι στίχοι φωτογραφίζουν την πραγματικότητα της καθημερινότητας και το αδυσώπητο πέρασμα του χρόνου. Πρόκειται για ένα ακυκλοφόρητο ρομαντικό ρωσικό τραγούδι που ηχογραφήθηκε το 1926 από τον Alexander Vertinsky, αλλά κυκλοφόρησε για πρώτη φορά με τη φωνή της Tamara Tsereteli το 1929 στην ίδια γλώσσα.
Στα αγγλικά το πρωτοερμήνευσε το φολκ συγκρότημα των Limeliters το 1962 με τίτλο “Those were the days”. Επιτυχία όμως γνώρισε από την Ουαλή Mary Hopkin το 1968. Έγινε Νο. 1 σε Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Βέλγιο και Ελβετία, ενώ στις ΗΠΑ έχασε την κορυφή από το “Hey Jude” των Beatles. Η παραγωγή είναι του Paul McCartney, γεγονός που έφερε το θρυλικό μέλος των σκαθαριών στις δύο πρώτες θέσεις του Billboard με διαφορετική ιδιότητα.
The way we were / Try to remember – Gladys Knight & the Pips (1974)
“The grass was greener, the skies were bluer and smiles were bright.”
Πόσες αλήθειες χωρούν σ’ ένα τραγούδι; Ζωντανή ηχογράφηση δύο νοσταλγικών μελωδιών σε μία, το λεγόμενο medley. Περιλαμβάνει το αξέχαστο No. 1 στις Ηνωμένες Πολιτείες “The way we were” της Barbra Streisand του 1973 και το “Try to remember” που τραγούδησε πρώτος ο Jerry Orbach το 1960 για το μιούζικαλ “The Fantasticks”.
Το αμερικανικό οικογενειακό γκρουπ Gladys Knight and the Pips, τρία αδέλφια και δύο ξαδέλφια, το παρουσίασαν με μικρή παραλλαγή στους στίχους στην εμφάνισή τους στο Pine Knob Music Theater του Μίσιγκαν το 1974. Απέσπασαν υποψηφιότητα για βραβείο Grammy στην κατηγορία «Καλύτερη Ποπ Φωνητική Ερμηνεία από Συγκρότημα». Αριστουργηματική και συνάμα συγκινητική η ερμηνεία της Gladys Knight, με αφηγηματικό τρόπο.
Sorry seems to be the hardest word – Elton John (1976)
“What do I say when it's all over? Sorry seems to be the hardest word.”
Αισθαντική σύνθεση του Βρετανού πολυτάλαντου καλλιτέχνη με τον σταθερό συνεργάτη του στους στίχους, Bernie Taupin, του 1976. Ο Elton John συνέθεσε το “Sorry seems to be the hardest word” την προηγούμενη χρονιά στο Λος Άντζελες, ήταν από τις λίγες φορές στη συνεργασία τους που πρώτα δημιουργήθηκε η μελωδία και μετά οι στίχοι. Αναφέρεται στο τέλος μιας ερωτικής σχέσης και πόσο σκληρή ακούγεται η συγνώμη, ακόμα και αν είναι ειλικρινής. Το παράδοξο είναι ότι στη γενέτειρα χώρα του δεν μπήκε ούτε στο Τοπ 10, έφτασε ως το Νο. 11. Έπρεπε να το τραγουδήσει ντουέτο με το επιτυχημένο αγορίστικο γκρουπ Blue το 2002 για να φτάσει στη βρετανική κορυφή, 26 χρόνια αργότερα.
Fragile – Sting (1987)
“Lest we forget how fragile we are.”
Αξεπέραστο άκουσμα του Βρετανού μουσικού και τραγουδιστή. Με αυτό τον τρόπο ο Sting αποτίει φόρο τιμής στον Ben Linder, έναν εθελοντή Αμερικανό μηχανικό που δολοφονήθηκε στη Νικαράγουα το 1987 από την οργάνωση Contras, η οποία στηριζόταν από τη CIA. O Linder πέρα από την επαγγελματική του προσφορά δούλευε σ’ ένα υδροηλεκτρικό φράγμα, ενώ στον ελεύθερο χρόνο του ψυχαγωγούσε τα μικρά παιδιά κάνοντας τον ζογκλέρ και τον κλόουν.
Έγραψε τους στίχους, τη μουσική, έπαιξε κιθάρα και ερμήνευσε το “Fragile” την ίδια χρονιά με το συμβάν, ενώ την επόμενη το παρουσίασε στα ισπανικά και πορτογαλικά ως "Fragilidad" και “Frágil" αντίστοιχα.
Advice for the young at heart – Tears for Fears (1989)
“Soon we will be older. When we gonna make it work?”
Πικρή αλήθεια, ο χρόνος είναι το μοναδικό ρολόι που δε σταματά. Ο Roland Orzabal, το έτερον ήμισυ των Tears for Fears, έβαλε τις λέξεις και τις νότες στη σειρά εκφράζοντας τον φόβο, την ανασφάλεια και την αβεβαιότητα για το μέλλον. Στο δημιουργικό μέρος του “Advice for the Young at Heart” συμμετείχε και η Nicky Holland, τότε στενή συνεργάτιδά τους και υπεύθυνη για τα keyboards, ενώ τα κύρια φωνητικά ανήκουν στον Curt Smith. Πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του βρετανικού πλέον ντουέτου, που περιλαμβάνεται στο τρίτο τους άλμπουμ “The seeds of love” του 1989.
Life of surprises – Prefab Sprout (1989)
“Never let your conscience be harmful to your health.”
Σοφοί οι παραπάνω στίχοι. Το “Life of surprises” είναι ένα αριστούργημα του βρετανικού ποπ συγκροτήματος Prefab Sprout. Συμπεριλήφθηκε στον τέταρτο στούντιο δίσκο τους “Protest songs” το 1989, έγινε όμως γνωστό όταν συμπεριλήφθηκε στη συλλογή με τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους “The best of Prefab Sprout: A life of surprises” το 1992, χρονιά που κυκλοφόρησε και ως σινγκλ. Άξιοι αναφοράς είναι επίσης οι στίχοι: «Πες πως ήσουν ευτυχισμένος, όσο αυτό ήταν εφικτό. Και πες στον εαυτό σου ότι αυτό θα πρέπει να κάνει στο παρόν».
Crazy – Seal (1990)
“But we're never gonna survive, unless we get a little crazy.”
Ειδικά στις μέρες μας η παραπάνω «θεωρία» ίσως να κρίνεται επιτακτική για την ψυχική μας ισορροπία. Εκπληκτικό αποτέλεσμα του 1990 από τον ταλαντούχο Βρετανό καλλιτέχνη. Ο Seal έγραψε τους στίχους του “Crazy” το 1987 εμπνευσμένος από την πτώση του τείχους του Βερολίνου, γεγονός που αποτυπώνεται στο εξής απόσπασμα: “And through a fractal on a breaking wall, I see you my friend, and touch your face again”. Το τραγούδι αυτό του χάρισε το ύψιστο βραβείο των δημιουργών Ivor Novello το 1992. H παραγωγή είναι του μετέπειτα βραβευμένου με Grammy Trevor Horn, ο οποίος χάρη στη συνεργασία του με τον Seal βρέθηκε ανάμεσα στους νικητές για το “Kiss from a rose” του 1994 στην κατηγορία «Ηχογράφηση της Χρονιάς».
This is your life – Banderas (1991)
“There is no rehearsal, no second chance.”
Η μεγαλύτερη αλήθεια της ζωής σε δύο φράσεις. Η ζωή είναι μία και μοναδική, χωρίς πρόβα, χωρίς δεύτερη ευκαιρία. Το βρετανικό γυναικείο ντουέτο των Caroline Buckley και Sally Herbert αρχικά συμμετείχε στους Communards. Η Caroline έκανε φωνητικά, ενώ η Sally έπαιζε βιολί και keyboards. Όταν ο Jimmy Somerville χώρισε τους δρόμους του με τον Richard Coles το 1988, μετά από μόλις τρία χρόνια κοινής πορείας, οι δύο γυναίκες ένωσαν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας τις Banderas.
Δυστυχώς κυκλοφόρησαν έναν και μοναδικό δίσκο το 1991, το “Ripe”, πριν διαλυθούν και αυτές με τη σειρά τους. Εκτός από τη μεγαλύτερη επιτυχία τους “This is your life”, έχει στοιχεία από το “Crack attack” της Grace Jones του 1989, άξια αναφοράς είναι τα “The comfort of faith”, “She sells” και “Too good”.
Strange world – Ké (1995)
“Strange world, people kill an eye for an eye.”
Αλήθειες με κυριολεκτική και μεταφορική έννοια από τον Αμερικανό τραγουδιστή Ké, στο απίθανο τραγούδι “Strange world” του 1995. Εκτός από την ερμηνεία, υπογράφει τους στίχους και συμμετέχει στην παραγωγή. Μπορεί η ροκ μπαλάντα με το κρεσέντο του βιολιού να μην ξεχώρισε στις ΗΠΑ, παρά μόνο το ρεμίξ του Junior Vasquez που έφτασε έως το Νο. 9 στο “Dance Club Songs” του Billboard, γνώρισε όμως μεγάλη επιτυχία στην Ευρώπη, κυρίως στην Ιταλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα. Παγκοσμίως ξεπέρασε τα τρία εκατομμύρια αντίτυπα.
Life’s too short – Little Red Riding Hood (1996)
“It’s never too late to start, to put love in your heart.”
Υπάρχουν τουλάχιστον πέντε διαφορετικές συνθέσεις με τον τίτλο “Life’s too short”. Θα ξεχωρίσουμε το συγκεκριμένο όχι μόνο για τους ενθαρρυντικούς στίχους «Δεν είναι ποτέ αργά να βάλεις αγάπη στην καρδιά σου», αλλά γιατί ο εναλλακτικός ήχος του είναι αξιοπρόσεκτος. Ως σινγκλ κυκλοφόρησε το 1996, όπως και ο μοναδικός δίσκος των Little Red Riding Hood με τίτλο το όνομά τους.
If you tolerate this then your children will be next – Manic Street Preachers (1998)
“The future teaches you to be alone, the present to be afraid and cold.”
Ο τίτλος του τραγουδιού δεν είναι πεσιμιστικός, είναι ρεαλιστικός. Κάθε είδους ανοχή που βιώνουμε και εμμέσως αποδεχόμαστε είναι πολύ πιθανό να συνεχιστεί και να επηρεάσει τις επόμενες γενιές. Μία από τις πιο ηχηρές φράσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ ως τίτλος σύνθεσης εμφανίζεται στην απίθανη ροκ μπαλάντα “If you tolerate this then your children will be next” των Manic Street Preachers, που κυκλοφόρησε το 1998. Αναφέρεται στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο του '30 και στον ιδεαλισμό των ανθρώπων από όλο τον κόσμο, οι οποίοι προσφέρθηκαν εθελοντικά να ενταχθούν στις Διεθνείς Ταξιαρχίες κατά του φασίστα Φράνκο. Για την ιστορία, στο κίνημα εντάχτηκαν 40.000 πολίτες από 53 χώρες, μεταξύ αυτών περίπου 500 Έλληνες. Εξού και οι στίχοι: «Έτσι, αν μπορώ να πυροβολήσω λαγούς, τότε μπορώ να πυροβολήσω φασίστες».
Ανέβηκε στο Νο. 1 της Μεγάλης Βρετανίας, ενώ με το πέρασμα του χρόνου οι φυσικές πωλήσεις μαζί με το streaming ξεπέρασαν τις 600.000 αναδεικνύοντάς το δικαίως πλατινένιο. Είναι το μοναδικό σινγκλ του βρετανικού συγκροτήματος που γνώρισε επιτυχία στη Βόρεια Αμερική, φτάνοντας στο No. 19 του καναδικού περιοδικού RPM στην κατηγορία ”Rock/Alternative”. Συμπεριλαμβάνεται στο άλμπουμ “This is my truth tell me yours”, που κατέληξε τριπλά πλατινένιο στο Ηνωμένο Βασίλειο πουλώντας ένα εκατομμύριο αντίτυπα, ενώ παγκοσμίως ξεπέρασε τα πέντε εκατομμύρια.
Più che puoi – Eros Ramazzotti and Cher (2001)
“You gotta take this life and live it. ”
Οι στίχοι του “Όσο περισσότερο μπορείς” εκφράζουν τη σημασία του να ζούμε κάθε στιγμή του σήμερα, ενώ τον πόνο που δεν καταφέρνουμε να γιατρέψουμε πρέπει να τον αποδεχόμαστε. Υπέροχο ερωτικό τραγούδι του 2001, το “Più che puoi” του Eros Ramazzotti με τη Cher είναι μοιρασμένο ισόποσα στα ιταλικά και αγγλικά. Ο Ιταλός σταρ το αποδίδει στη μητρική του γλώσσα, η αειθαλής Αμερικανίδα ντίβα στα αγγλικά, ενώ όταν συναντιούνται οι φωνές τους το ερμηνεύουν και στις δύο.
Nuestra soledad – Biagio Antonacci (2024)
“Θλίβομαι για τη μοναξιά μας.”
Ισπανόφωνη μπαλάντα του επιτυχημένου Ιταλού καλλιτέχνη, διαθέσιμη αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή. Ο Biagio Antonacci έγραψε τη μουσική, τους στίχους και την ερμήνευσε ειδικά για την ταινία “A journey to the heart, The Wingwalker”, κατόπιν προτροπής του Μεξικανού σκηνοθέτη της, Alonso Álvarez-Barreda.
Απόλυτα εναρμονισμένο με τη θεματολογία του δραματικού φιλμ, το διεισδυτικό “Nuestra soledad” αποτελεί το βασικό θέμα του. Η χροιά της φωνής του Antonacci είναι επιδραστική. Το τραγούδι λειτουργεί ως αυτόνομη ιστορία ικανή να μας συγκινήσει και να μας προβληματίσει, καθώς οι στίχοι πραγματεύονται τη μοναξιά και την αναγκαιότητά της κάποιες φορές για την αναζήτηση του αληθινού εαυτού μας.
City walls – Archive (2026)
“But we're always trapped in the city walls.”
Το θλιβερό γεγονός του εγκλωβισμού σε τοίχους, πραγματικούς ή συμβολικούς, η απομόνωση και η προσπάθεια ενός ανθρώπου να βρει ασφάλεια και νόημα σε έναν πιεστικό κόσμο αποτυπώνονται ιδανικά στο νέο τραγούδι των Archive. Το “City walls” πέραν από τους στίχους και την ατμοσφαιρική μουσική που αιχμαλωτίζουν από τις πρώτες νότες, φέρει την καθηλωτική ερμηνεία του Pollard Berrier.
Κυκλοφόρησε ψηφιακά στις 13 Ιανουαρίου 2026 και θα συμπεριληφθεί στο επερχόμενο 13ο στούντιο άλμπουμ τους “Glass minds” που θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου.
