Συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Ευκαιρίες για εξαγωγές και δικλείδες προστασίας για τους Έλληνες αγρότες

Πράσινο φως στη συμφωνία Mercosur δίνουν οι περισσότερες χώρες της ΕΕ, βάσει της συζήτησης που πραγματοποιήθηκε νωρίτερα σήμερα στο Συμβούλιο, σε επίπεδο πρέσβεων στις Βρυξέλλες. ΕΕ-Mercosur: Η Φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την έγκριση της "ιστορικής" συμφωνίας

Σύμφωνα με αξιωματούχο της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ, κατά τη συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε σε επίπεδο πρέσβεων, διαφαίνεται ότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη για την έγκριση και υπογραφή της συμφωνίας. Υπάρχει επαρκής υποστήριξη για την επίτευξη «ειδικής πλειοψηφίας» που απαιτείται για την έγκριση της συμφωνίας Mercosur, δηλαδή τουλάχιστον 15 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 65% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Βάσει της διαδικασίας, οι πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν προθεσμία έως τις 6 μ.μ. ώρα Ελλάδας για να επιβεβαιώσουν γραπτώς τις ψήφους τους και ως εκ τούτου, η επίσημη έγκριση της συμφωνίας θα ανακοινωθεί αργότερα εντός της ημέρας.

Η Γαλλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και η Αυστρία, που έχουν δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν, δεν συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό για να μπλοκάρουν τη συμφωνία. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μετατόπιση της Ιταλίας, που συντάχθηκε με τις χώρες που τη στηρίζουν, δηλώνοντας ικανοποίηση από τις πρόσθετες εγγυήσεις που έλαβε για τον αγροτικό τομέα.

«Ξεκινήσαμε διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πετύχαμε κάποια σημαντικά αποτελέσματα, για την συμφωνία της Mercosur, ελπίζω μόνο σε θετικές συνέπειες», δήλωσε η Μελόνι

"Σημαντική επιτυχία για τη γερμανική και την ευρωπαϊκή οικονομία" η Mercosur, δηλώνουν οι Γερμανοί Βιομήχανοι

Με την έγκριση της συμφωνίας, τα κράτη-μέλη εξουσιοδοτούν την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να μεταβεί το Σαββατοκύριακο στην Παραγουάη για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας στις 12 Ιανουαρίου.

Η συμφωνία αναμένεται να είναι η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει η ΕΕ, αν και θα απαιτήσει ακόμη την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν τεθεί σε ισχύ. Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία, οι διμερείς εγγυήσεις ασφαλείας που δόθηκαν για ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, συνάδουν με τις θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Συμφωνία ΕΕ-Mercosur: Ευκαιρίες για εξαγωγές και δικλείδες προστασίας για τους Έλληνες αγρότες

Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) ανοίγει νέες προοπτικές για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, ενισχύει την προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και προβλέπει ισχυρές δικλείδες ασφαλείας για τους Ευρωπαίους παραγωγούς σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Όπως τονίζεται η Ελλάδα ψήφισε υπέρ της συμφωνίας, λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις που διασφαλίζουν τα συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών και δημιουργούν νέες δυνατότητες για τα ελληνικά προϊόντα. Σύμφωνα με την ίδια επιχειρηματολογία, η τελική έγκριση της συμφωνίας δεν θα επηρεαζόταν από τη στάση της χώρας, καθώς απαιτούνταν ειδική πλειοψηφία που είχε ήδη εξασφαλιστεί από άλλα Κράτη-Μέλη. Υπενθυμίζεται ότι το πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur είχε διαμορφωθεί ήδη από το 2019, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ.

Παράλληλα, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε δέσμη μέτρων για τη συνοδευτική προστασία των πιο ευαίσθητων γεωργικών τομέων της Ένωσης. Τα μέτρα υπερψηφίστηκαν με ευρεία πλειοψηφία (421 ψήφοι υπέρ και 161 κατά). Υπέρ τάχθηκαν όλες οι πολιτικές ομάδες -Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές- με εξαίρεση την Αριστερά και τους Πατριώτες, που καταψήφισαν.

Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, από την χώρα μας, υπέρ των μέτρων προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές τα καταψήφισαν. Σημειώνεται ότι οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ ήταν οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν συμμετείχαν στην υπερψήφιση, ενώ η ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), όπου ανήκουν οι ευρωβουλευτές της Ελληνικής Λύσης τάχθηκε υπέρ της συμφωνίας και των σχετικών ρυθμίσεων.

Οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν περιορισμένες, στα 34,3 εκατ. ευρώ, ωστόσο η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να τις ενισχύσει, ανοίγοντας μια ενιαία αγορά περίπου 270 εκατ. καταναλωτών σε χώρες όπως η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.

Προστασία προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη

Παράλληλα το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων τονίζει πως η εν λόγω συμφωνία προβλέπει την προστασία 344 προϊόντων τροφίμων και ποτών σε επίπεδο ΕΕ από απομιμήσεις, εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, ελαιόλαδα περιοχών όπως η Σητεία και το Λυγουριό, καθώς και οίνοι και αποστάγματα με κατοχυρωμένη ονομασία προέλευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη πωλούνται σε τιμές δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από τα αντίστοιχα μη πιστοποιημένα.

Η συμφωνία περιλαμβάνει, για πρώτη φορά σε εμπορική συμφωνία της ΕΕ, ρήτρα διασφάλισης για την αντιμετώπιση αιφνίδιων αυξήσεων εισαγωγών, ακόμη και σε προϊόντα που υπόκεινται ήδη σε ποσοστώσεις.

Παράλληλα, τίθενται ανώτατα όρια στις εισαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων από τη Mercosur που επωφελούνται από μειωμένους δασμούς, όπως το βοδινό, το χοιρινό κρέας και τα πουλερικά. Τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ παραμένουν αμετάβλητα, με υποχρέωση συμμόρφωσης όλων των εισαγόμενων προϊόντων στους ισχύοντες κανονισμούς.

Τα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προβλέπουν επίσης υποχρέωση αμοιβαιότητας στα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, αυστηρότερη νομική προστασία των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη και ειδική μεταχείριση για 14 ευαίσθητα αγροδιατροφικά προϊόντα, μέσω ποσοστώσεων και μηχανισμών παρέμβασης. Σε περίπτωση αύξησης εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωσης της μέσης τιμής εισαγωγής άνω του 5%, ενεργοποιούνται μέτρα όπως η επαναφορά δασμών ή ο περιορισμός εισαγωγών.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την κινητοποίηση πόρων ύψους 45 δισ. ευρώ για τον πρωτογενή τομέα, στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, μέτρο που ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε ουσιαστική στήριξη για τους Έλληνες και Ευρωπαίους αγρότες.

Ενίσχυση και των εξαγωγών υπηρεσιών

Πέρα από τα αγροτικά προϊόντα, η συμφωνία αναμένεται να δώσει ώθηση και στις ελληνικές εξαγωγές υπηρεσιών προς τη Mercosur, που ανέρχονται σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως.

Όπως γνωστοποίησε το ΥΠΑΑΤ το 2023, κυριάρχησαν οι μεταφορές με 1,5 δισ. ευρώ, ακολουθούμενες από τον τουρισμό με 67 εκατ. ευρώ και τον πολιτισμό με 2 εκατ. ευρώ. Η διεύρυνση της αγοράς υπηρεσιών αφορά τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι ταχυμεταφορές, οι τηλεπικοινωνίες, το ψηφιακό εμπόριο και το περιβάλλον.

Τέλος, δεδομένου ότι το 97% των Ελλήνων εξαγωγέων είναι μικρές επιχειρήσεις, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος και το διοικητικό βάρος για την πρόσβασή τους σε αγορές εκτός ΕΕ, μέσω κατάργησης δασμών, απλοποίησης τελωνειακών διαδικασιών και ευκολότερης πιστοποίησης προϊόντων.