ex machina 45

 

 

Κείμενο από τον Κωστή Δ. Μπίτσιο

 

«Από_μηχανής / Ex_Machina»***

 

           Ο 26χρονος εργαζόμενος «Κάλεμπ Σμιθ» (ο Ιρλανδός Ντόνολ Γκλίσον, συμπρωταγωνιστής του πατέρα του Μπρένταν Γκλίσον στον «Γολγοθά/Calvary» Ανασκόπηση για σινεμά 2013-14) είναι ο τυχερός υφιστάμενος του ιδιοφυούς επιχειρηματία «Νέιθαν» (αγνώριστος ο Όσκαρ Άιζακ του Κριτική για το "Στα χρόνια της βίας / A Most Violent Year"). Κερδίζει μία εβδομάδα φιλοξενίας στην οικία του αφεντικού του.  Το σπίτι είναι κρυμμένο στην φύση και ουσιαστικά αποτελεί ένα ερευνητικό κέντρο. Εκεί ο «Κάλεμπ» ανακαλύπτει ότι ο «Νέιθαν» πειραματίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη. Τελευταία του εφεύρεση το ρομπότ «Έιβα» (η Σουηδέζα Αλίσια Βικάντερ, που πρωταγωνίστησε στον «Έρωτα της βασίλισσας» το 2012, τον Σεπτέμβρη πρωταγωνιστεί στο «Κωδικό Όνομα U.N.C.L.E.» και συμπρωταγωνιστεί με τον οσκαρούχο Έντι Ρεντμέιν στο επερχόμενο «The Danish Girl (2015»). Η συμφωνία τήρησης απορρήτου, που επιβάλλει ο αλκοολικός επιχειρηματίας στον «σπασίκλα» «Κάλεμπ», επιχειρεί να προστατεύσει περισσότερα μυστικά από όσα ο υπάλληλος μπορεί να φανταστεί.

 

           Ο «Κάλεμπ» βρίσκεται ανάμεσα στον Φρανκεστάιν και στο δημιούργημά του. Δεν ξέρει ποιόν να εμπιστευθεί. Ποιού τα λεγόμενα να πιστέψει και ποιού όχι. Η δύσκολη εφηβική του ηλικία και η σεξουαλική του ανωριμότητα είναι τα «κουμπιά», που πατούν - βάσει σχεδίου – τόσο ο εφευρέτης όσο και η «Έιβα». Και οι δύο εκμεταλλεύονται την ροπή του στην ηδονοβλεψία, την έλλειψη του πατέρα, την δίψα για ένα κορίτσι. Πρόκειται άραγε για κοινό σχέδιο ή ο καθένας έχει τους δικούς του στόχους; Η πολυπλοκότητα των σχέσεων που δημιουργούνται, θα λυθεί τελικά με το σχέδιο του ίδιου του νεαρού, που δρα ως «από μηχανής θεός», γεγονός που θα οδηγήσει στην έξοδο από το κλειστοφοβικό σκηνικό, στο οποίο διεξάγεται το επιστημονικής φαντασίας δράμα και το οποίο έστησε η Μισέλ Ντέι (« » 2008).

 

           Πρόκειται για την πρώτη σκηνοθετική δουλειά του 45άρη Λονδρέζου συγγραφέα, παραγωγού και σεναριογράφου Άλεξ Γκάρλαντ («Dredd» 2012), σε παραγωγή Άντριου Μακ Ντόναλντ («Παραλία», «28 μέρες μετά», «Sunshine», «Dredd»). Ο Γκάρλαντ είναι ο συγγραφέας της «Παραλίας», που σκηνοθέτησε το 2000 ο Ντάνι Μπόιλ. Ο Μπόιλ σκηνοθέτησε και τα σενάριο του Γκάρλαντ «28 μέρες μετά» (2002) και «Sunshine» (2007). Ο συγγραφέας με το «Ex_Machina» εμβαθύνει στο θέμα της ύπαρξης συνείδησης των μηχανών του μέλλοντος, συνεχίζοντας στην παράδοση του «A.I.: Τεχνητή νοημοσύνη» του Στίβεν Σπίλμπεργκ. Το ρομπότ «Έιβα» είναι η πρώιμη μορφή του «Gigolo Joe» του Τζουντ Λο. Την υποδύεται άψογα η Αλίσια Βικάντερ, ιδανικός συνδυασμός εύθραυστης εμφάνισης και ρωμαλέου λόγου. Ο σκηνοθέτης στήνει επτά συναντήσεις του προγραμματιστή «Κάλεμπ» με το ρομπότ, ενορχηστρωμένες όλες από τον αρρενωπό «Νέιθαν», που ο Όσκαρ Άιζακ αποδίδει επιτυχημένα πότε αντιπαθητικό πότε γοητευτικό λόγω των αδυναμιών του. Τον άβγαλτο νέο, που ερμηνεύει - επίτηδες και αυτός αμφίσημα - ο Ντόνολ Γκλίσον, και την «Έιβα» χωρίζει μόνο ένας γυάλινος τοίχος, δείγμα ενός αδιόρατου φόβου, ανάλογου του επικρεμάμενου δέους στις συναντήσεις «Κλαρίς»-«Χάνιμπαλ» στην «Σιωπή των Αμνών». Ο «Κάλεμπ» στην αρχή παρουσιάζεται αδύναμος και παραδομένος στο μέγεθος των κατορθωμάτων του ανωτέρου του. Σιγά-σιγά ανακαλύπτει μέσα του το σφρίγος της ηλικίας του. Με το πέρας κάθε ραντεβού τα όρια μεταξύ προσομείωσης και πραγματικότητας γίνονται περισσότερο δυσδιάκριτα.

 

           Trivia: Οι συνευρέσεις «Κάλεμπ»-ρομπότ βασίζονται στο τεστ του Βρετανού μαθηματικού Άλαν Τούρινγκ (1912 – 1954) και στο πως μία μηχανή μπορεί μελλοντικά να ξεγελάσει έναν άνθρωπο («δοκιμή Τούρινγκ»). Ο Τούρινγκ είναι αυτός, που αποκωδικοποίησε την γερμανική κρυπτογραφική συσκευή Enigma στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

 

 

     

Αριστούργημα*****, Πολύ καλό****, Καλό***, Ενδιαφέρον**, Μέτριο*, Κακό